Ga naar (klik op tekst):

inleiding notulen

Jan van Nassau - notulen 1931 - 1939

Jan van Nassau - notulen 1940 - 1949

Jan van Nassau - notulen 1950 - 1959

Jan van Nassau - notulen 1960 - 1968

Rehoboth - notulen 1931 - 1939

Rehoboth - notulen 1940 - 1949

Rehoboth - notulen 1950 - 1959

Rehoboth - notulen 1960 - 1968

vergelijking notulen Jan van Nassau - Rehoboth

startpagina  

 

notulen Jan van Nassau - Rehoboth - een eerste vergelijking

                                                                                                                          Jaap Walraven

                                                                                                                          lid redactiegroep website 

 

Je zou verwachten dat er duidelijke verschillen waren tussen Jan van Nassau en Rehoboth. Toch blijkt dat niet uit de notulen.

De vergaderstijlen verschillen nauwelijks van elkaar. Wel maakt Rehoboth de indruk dat alles keurig is geordend, dat de directeur heel duidelijk aanwezig is en zijn gezag als vanzelfsprekend wordt aanvaard. Zo blijven bijvoorbeeld bepaalde zaken liggen tot hij weer aanwezig is om de eindbeslissing te nemen. De directeur komt ook vaak met voorstellen waarbij hij gelijk de juiste keus aangeeft. Die wordt dan door de vergadering overgenomen.

Bij de Jan van Nassau krijg je de indruk dat de mening van leraren zwaarder meetelt bij het nemen van besluiten. Soms laat de directeur de beslissing zelfs helemaal over aan de leraren.

Ik heb echter het sterke vermoeden dat hier geen sprake is van een cultuurverschil maar van een verschil in persoonlijkheid. De heer Scholten was iemand met charisma, ook toen hij nog geen directeur was. De Jan van Nassau toont een meer open karakter. Meningsverschillen tussen leraren, ook persoonlijke, worden duidelijk op tafel gelegd. Bij Rehoboth zullen zeker ook zakelijke en persoonlijke meningsverschillen zijn geweest maar die komen niet op tafel. Herhaaldelijk wordt gewaarschuwd om bepaalde zaken niet naar buiten te brengen waarbij de naam van de Jan van Nassau nog weleens wordt genoemd.

Voor het notuleren worden dezelfde dikke schriften gebruikt. De notulen van de Rehoboth zijn meestal zakelijker en korter. In één schrift staan alle notulen van 1931 t/m 1968 terwijl de Jan van Nassau voor dezelfde periode 3 schriften nodig heeft.

Contact tussen beide kweekscholen, die op een steenworp afstand van elkaar liggen, is er niet of nauwelijks. Juist het gebrek aan contact maakt mythevorming en stereotyperingen mogelijk. Dat er een zekere aversie bestaat blijkt bijvoorbeeld uit de zaak Van der Spek. Wat er precies aan de hand is blijkt nergens uit de notulen van de Jan van Nassau, maar het blijft wel heel lang doorzeuren. Het zou aardig zijn om het bewuste artikel in het genoemde tijdschrift eens te lezen om te achterhalen wat er nu eigenlijk aan de hand was.

Een zekere afstand blijkt in de jaren 50 (1957) ook uit de vraag of godsdienst als examenvak ingevoerd moet worden. De directeur van de Jan van Nassau belt alle Hervormde Kweekscholen hierover op, maar niet Rehoboth, die al ervaring heeft opgedaan met dit onderdeel van de opleiding. De directeur van de Jan van Nassau deelt in een lerarenvergadering mee dat niet tot invoering van godsdienst als examenvak overgegaan zal worden en voegt er aan toe dat hij dit een typisch gereformeerde aangelegenheid vindt.

Culturele en maatschappelijke vorming van de leerlingen lijkt op beide kweekscholen nauwelijks van belang. Tijdens vergaderingen gaat het hoofdzakelijk over cijfers, rapporten, gedrag, vlijt, netheid en het wel of niet splitsen van klassen. Ook de leerlingen worden veelvuldig besproken en dan blijken leerkrachten alleen te letten op de prestaties en nauwelijks op de persoonlijkheid. Een uitspraak als: Leerling X is een luilak en zal nooit een goed onderwijzer worden zegt meer over de leraar dan over de leerling, vooral als later blijkt dat X aan diezelfde kweekschool een gewaardeerd leraar wordt. Zo zijn er meer voorbeelden van leerlingen, die later prima in staat blijken om als directeur een grote school te runnen terwijl men op de kweekschool twijfels had over hun capaciteiten.

Toch moet je oppassen om voorbarige conclusies te trekken alleen op basis van de notulen. Bekend bij oud-leerlingen van Rehoboth zijn de uitvoeringen van diverse oratoria in samenwerking met een orkest. De naam van Henk Kwakkel moet hier zeker worden genoemd. Ook de bezoeken aan toneelvoorstellingen zijn van belang geweest voor de culturele vorming. Teun van Veen heeft dit zeer gestimuleerd.

De Jan van Nassau bezocht revues en cabarets en voerde bijvoorbeeld het abele spel Esmoreit op. Ook kom je diverse malen in de notulen tegen dat er een tentoonstelling is bezocht.

De verschrikkelijke oorlogsjaren laten beide kweekscholen, in de notulen, onbesproken. Alleen de internering van de heer Scholten en - uit andere bron - de schadeclaims van Rehoboth, geven aan dat er iets aan de hand is geweest. De beide scholen reflecteren echter de maatschappij van die tijd.Treffend is wat Geert Mak hierover schrijft. (zie "In Europa" pag. 438)

"In Nederland werd de discussie over de opkomst van Hitler bijna alleen gevoerd bij links en ultralinks, plus een handvol intellectuelen en een paar mensen uit de kerkelijke wereld. De socialisten en communisten kregen in het voorjaar van 1933 al gauw de eerste Duitse vluchtelingen op hun dak".

"De rest van Nederland reisde ondertussen vrolijk langs de Rijn, langs al die cafés met 'Juden nicht erwünscht' , alsof er niets aan de hand was. Het gros van de mensen had geen idee van wat er vlak over de grens aan de gang was. Nederland was in de jaren dertig een vreemd, geïsoleerd land".  en verder: "Dit volk geloofde gewoon niet in oorlog, zoals je ook niet in spoken of heksen gelooft".

 

maart 2005

 

Ga naar (klik op tekst):

inleiding notulen

Jan van Nassau - notulen 1931 - 1939

Jan van Nassau - notulen 1940 - 1949

Jan van Nassau - notulen 1950 - 1959

Jan van Nassau - notulen 1960 - 1968

Rehoboth - notulen 1931 - 1939

Rehoboth - notulen 1940 - 1949

Rehoboth - notulen 1950 - 1959

Rehoboth - notulen 1960 - 1968

vergelijking notulen Jan van Nassau - Rehoboth

startpagina